Ссылки доступа

Мухолифатчи Мухтор Аблязов Франциядан сиёсий бошпана олди


Қозоғистоннинг собиқ банкири ва мухолифатдаги сиёсатчи, кўп йиллар давомида Қозоғистон режимини танқид қилиб келган Мухтор Аблязов , Франциядан сиёсий бошпана олгани хабар қилинди.

Бошпана олиш ҳуқуқи миллий суди (CНДА) бундай қарорни қабул қилганлиги, хусусан, Франциянинг oLe Mnde нашри томонидан хабар қилинган.

Аблязовнинг ўзи унга сиёсий қочқин мақоми берилганлиги ҳақидаги маълумотни тасдиқлади. Айни пайтда Азаттык ҳам Франция Миллий Бошпана Судининг ушбу масала бўйича изоҳини кутмоқда.

Le Monde нашрининг ёзишича, қарор 29 сентябрь куни қабул қилинган. Бошпана олиш ҳуқуқи бўйича Франция миллий суди «кўп ойлар давомида» Аблязовнинг 2018 йил май ойида унинг бошпана бериш тўғрисидаги аризасини рад этган. Франция Қочқинлар ва фуқаролиги бўлмаган шахслар идорасининг қарорига қарши апелляция шикоятини кўриб чиқди.

Le Minde таҳририяти CNDA қарори билан танишганлигини хабар қилади. Газетада ёзилишича, суд Аблязов иши бўйича «сиёсий мотивлар»ни, шунингдек, мавжуд «Қозоғистон ҳокимиятининг суд тизимига таъсири» ва «ушбу мамлакатда сиёсий рақибларини жиноий таъқиб қилишнинг кенг амалиёти мавжудлигини» таъкидлаган.

Le Monde, шунингдек, суд «Қозоғистон томонидан [унга кўрсатилаётган босимдан] афсусда» ва «ташқи агентларнинг бошпана бериш органларига таъсир ўтказишга уринишлари»ни даъво қилмоқда.

Аввалроқ, 4 октябрь куни Аблязовнинг адвокати Бот Жардемали Аблязов ўзининг Facebookдаги саҳифасида сиёсий қочқин мақомини олганини эълон қилган эди.

«Бу Қозоғистоннинг Франция раҳбариятига кучли сиёсий босими, [қозоқ] режими томонидан уюштирилган халқаро лоббичилик, унинг чиркин ПРи, уйдирма айбловлари, манипуляцияси ва француз адолатига тўғридан-тўғри босимига қарамай амалга оширилди», деб ёзган Жардемали.

БТА банкининг собиқ бошқарув раиси Мухтор Аблязов Европада 10 йилдан ортиқ вақт давомида бўлган. Қозоғистон, Россия ва Украинада унга қарийб 5 миллиард долларни ўзлаштирганлик айбини қўймоқда.

Қозоғистон кўп йиллар давомида Аблязовни экстрадиция қилишга уриниб кўрган. 2011 йилда у Буюк Британиядан бошпана олди. 2012 йилда у Буюк Британиянинг Олий суди унга қарши БТА Банк томонидан қўзғатилган 6 миллиард долларлик маблағни ўзлаштириш иши бўйича судни ҳурматсизлик қилгани учун қамоқ жазосига ҳукм қилишдан олдин у мамлакатдан қочиб кетган. 2014 йилда Британия оммавий ахборот воситалари расмийлар бошпана беришни бекор қилишга қарор қилгани ҳақида хабар беришди.

Ўша пайтда Аблязовнинг ўзи 2013 йилда Интерпол буйруғи асосида ҳибсга олинганидан кейин Францияда қамоқда бўлган. 2014 йил январь ойида Франция суди уни экстрадиция қилишни маъқуллади. Франциянинг Кассация суди ҳукмни бекор қилди. 2015 йил сентябрь ойида Франция Бош вазири Мануэл Вальс экстрадиция қилиш тўғрисидаги буйруқни имзолади. 2016 йил декабрь ойида Франциядаги энг юқори маъмурий суд «сиёсий сабабларга» асосланиб, Аблязовни Россияга экстрадиция қилиш тўғрисидаги буйруқни бекор қилди ва у қамоқдан озод қилинди.

2018 йил ноябрь ойида Қозоғистон суди Аблязовни 2004 йилда «ТуранАлем» банки (кейинчалик БТА Банк деб ўзгартирилган) раҳбари Ержан Татишевга қарши «шартли қотиллик» иши бўйича сиртдан умрбод қамоқ жазосини тайинлади. 2017 йилда Олмаотада бўлиб ўтган яна бир судга кўра, Аблязов БТА банкининг маблағларини ўғирлашда айбланиб, сиртдан 20 йилга озодликдан маҳрум қилинган.

Аблязов ўзига қўйилган барча айбловларни рад этади ва уларни сиёсий асосга эга деб атайди. Сўнгги бир неча йил ичида у ўзи раҳбарлик қилаётган «Қозоғистон Демократик Танлови» (ДCК) мухолифат ҳаракати фаолиятини уюштирган. 2018 йилда Қозоғистон ҳукумати пойтахт суди ДCКни «экстремистик ташкилот» деб эълон қилди. Ҳуқуқ фаоллари ушбу ҳукм эълон қилинмаганлигини таъкидламоқда. Ўшандан бери ҳаракатнинг Қозоғистондаги фаолияти тақиқланган ва унинг тарафдорлари деб тан олинганлар таъқиб қилинган.

XS
SM
MD
LG