Ссылки доступа

Хитойдан қочган икки фуқаро Қозоғистонда вақтинча қочқин мақомини олди


Хитойлик этник қозоқлар Кастер Мусаханулй ва Мурагер Алимулёв бир йил давомида Қозоғистонда қочқин мақомини олдилар, деди уларнинг адвокати Абдула Бакберген Азаттйк билан суҳбатда. Улар ушбу мақомга эришиш учун бошпана излаган биринчи этник қозоқлардир.

2019 йил октябрь ойида Кастер Мусаханулй ва Мурагер Алимулёв Шинжондан Шарқий Қозоғистон вилоятининг Зайсан туманига қараб Қозоғистон - Хитой чегарасини кесиб ўтдилар. У ердан улар Олмаотага саёҳат қилиб, Қозоғистоннинг Инсон ҳуқуқлари ва қонун устуворлиги бўйича халқаро бюросида Хитойдан қочишга мажбур бўлганликлари тўғрисида матбуот анжумани ўтказдилар. Улар сўнгги йилларда Пекин уйғурларга, қозоқларга ва Шинжоннинг ислом динига эътиқод қилувчи бошқа маҳаллий халқларига қарши очилган таъқиблардан қочиб қутулишганини айтишди.

Тез орада йигитлар қўлга олиниб, ҳибсга олинган. 2020 йил 21 январда Мусаханулй ва Алимулй «давлат чегарасини қасддан ноқонуний кесиб ўтишда» айбдор деб топилиб, бир йилга озодликдан маҳрум этилди. Суд уларни Хитойга чиқариб юбормади.

Июнь ойи охирида улар Шарқий Қозоғистон вилоятидаги Семей колониясидан саккиз ойдан ортиқ ҳибсда ушлаб турилгандан сўнг озод қилинганликлари маълум бўлди.

Шинжонда мусулмонларга тазйиқлар 2017 йилдан бери билдирилмоқда. 2018 йилда БМТ Шинжондаги «лагерларда» бир миллионгача уйғур ва бошқа мусулмон озчиликларнинг вакиллари бўлиши мумкинлигини айтди. Дастлаб «лагерлар» мавжудлигини инкор этган Хитой, кейинчалик уларнинг мавжудлигини тан олди, аммо бу муассасаларни экстремизм ва терроризмга қарши курашиш ва одамларни хитой тили ва касбларида тарбиялаш учун яратилган «таълим марказлари» деб атади.

Сўнгги бир йил ичида Шинжоннинг маҳаллий этник гуруҳлари вакиллари нафақат интернирланганлик, балки мажбурий меҳнатга ҳам жалб қилинган бир нечта тадқиқотлар нашр этилди. Шунингдек, минтақада туғилишни мажбуран камайтириш, хусусан, мажбуран аборт қилиш ва стерилизация қилиш, ёш авлодни тарбиялаш учун болаларни ота-оналаридан ажратиш сиёсати олиб борилаётганлиги ҳақида хабар берилди. Расмий Пекин барча айбловларни рад этади.

XS
SM
MD
LG