Ссылки доступа

Ўзбекистон Тожикистон шимолига табиий газ етказиб беришни қайта тиклади


Ўзбекистон Тожикистон шимолига табиий газ етказиб беришни тиклади. Мовий ёқилғини етказиб бериш Ўзбекистон Шавкат Мирзиёев газ экспортини қисқартириш ва биринчи навбатда мамлакат ичидаги эҳтиёжларни қондириш тўғрисида буйруқ берганидан бир ҳафта ўтгач бошланди.

Ўтган ҳафта видеоконференция давомида Ўзбекистон раҳбари совуқ эрта куздан келганини, бунинг натижасида саноат ва минтақалар қишга тайёр эмаслигини таъкидлади. Мирзиёевнинг сўзларига кўра, Ўзбекистон кунига 20 миллион кубометр газ танқислигини бошдан кечирмоқда. Ўзбекистон президентининг қўшни давлатларга, шу жумладан Тожикистонга табиий газ экспортини қисқартириш тўғрисидаги қарори қандай таъсир қилиши ҳали ҳам номаълум.

“Суғдиёнгаз” компанияси вакиллари 23 декабрь куни Хўжанднинг Чашмаи Арзана шаҳрида бўлиб ўтган тантанали маросимда Ўзбекистондан табиий газ етказиб беришни қайта тиклашни эълон қилди. Компания раҳбари Абдуҳаким Суфиевнинг айтишича, Ўзбекистон ҳар 1000 кубометр табиий газни 130 доллардан сотмоқда. «Ўн йил олдин биз ўзбек газини ҳар минг кубометри учун 340-360 доллардан сотиб олишга мажбур бўлгандик», — деди Сўфиев.

Ўзбек газининг қайта тикланиши маҳаллий аҳолини қувонтирди, улар ҳозирда уйларини кўмир ва ўтин билан иситмоқда. Минтақанинг бир қатор шаҳарларида аҳоли ҳатто ўзларининг квартираларига «печка» — кўмир ёки ўтин билан ишлайдиган қуйма печкаларни ўрнатганлар. Бироқ, “Суғдиёнгаз” вакиллари газнинг асосий қисми 100 дан ортиқ саноат корхоналари эҳтиёжларига йўналтирилишини, кўп қаватли уйларга газ етказиб бериш санаси ҳали ҳам номаълумлигини айтди. Бундан ташқари, кўплаб хўжандликлар табиий газ йўқлиги сабабли газ плиталаридан халос бўлишди ва металл газ қувурларини узиб қўйишди. Уларни тиклаш учун вақт талаб этилади.

Суғдиёнгазнинг айтишича, компания газ қувурларини тиклашга мажбур эмас. Шунга қарамай, мутахассислар илгари кўп қаватли уйлар ва хусусий уйларни четлаб ўтиб, тизимларнинг тўғри ишлашига ишонч ҳосил қилиш учун газ ускуналарини текшириб кўришган. Хўжанд шаҳрида яшовчи Моҳбону Бободжонова мини-газ плиталарини ишлатишдан қўрққанини, бироқ бошқа томондан, айниқса, қишда электр энергияси учун жуда кўп пул тўлаши кераклигини айтди. «Ўйлайманки, газ ишчилари барча кўп қаватли уйларга газ ҳисоблагичларини ўрнатса, биз ўз навбатида табиий газ учун тўловни вақтида тўлашга ваъда берамиз», — дея қўшимча қилди у.

Айни пайтда Хўжанднинг кўплаб аҳолиси суюлтирилган газдан фойдаланишга мажбур бўлмоқдалар, уларнинг ҳар бир литри 4 сомонийдан. “Сўғдиёнгаз” вакилларининг сўзларига кўра, хусусий ва кўп қаватли уйларда газ ускуналари тиклангандан сўнг, аҳоли табиий газ учун тўловни ярмида тўлайди.

Эслатиб ўтамиз, Ўзбекистон 2012 йилда Тожикистонга табиий газ етказиб беришни тўхтатган эди. Сўнгги марта Тожикистон 2011 йил охирида табиий газни минг кубометр учун 370 доллардан сотиб олган. Ўша пайтда экспертлар газнинг нархини “сиёсатлаштирилган” деб ҳисоблашган ва бу билан Ўзбекистоннинг ўша пайтдаги президенти Ислом Каримовнинг дўстона сиёсатига ишора қилишган. Ўша пайтда Ўзбекистондан олиб келинган табиий газнинг асосий истеъмолчилари «Тожикистон алюминий компанияси» ДУК, Душанбе цемент заводи ва бошқа баъзи саноат корхоналари бўлган. Тожикистон аҳолисининг уйларига табиий газ қимматлиги сабабли етказиб берилмади.

2018 йилнинг баҳорида Ўзбекистон табиий газни соатига 125 минг кубометр қувватга эга Музрабод-Душанбе газ қувури орқали Тожикистонга етказиб беришни тиклади. Тожикистон саноат корхоналари учун етказиб бериш кичик ҳажмларда амалга оширилади, деб хабар берилди.

Ўзбекистон бу йил Тожикистонга табиий газ етказиб бериш ҳажмини оширди. 2020 йилда Ўзбекистон табиий газини Тожикистонга етказиб бериш ойига ўртача 22 миллион кубометрни ташкил этди, бу ўтган йилги ўртача ойлик ҳажмдан деярли икки баравар кўпдир. Ўзбекистон ҳар 1 000 кубометр табиий газни Тожикистонга 120-130 долларга сотмоқда, бу унинг жаҳон бозоридаги нархидан 20-30 долларга арзон. Тожиктрансгаз маълумотларига кўра, 11 ой давомида Тожикистон истеъмолчилари қарийб 250 миллион кубометр ўзбек табиий газини сотиб олишган.

XS
SM
MD
LG