Ссылки доступа

Тожикистонда ўзбошимчалик билан қурилиш қилган ва ерни тортиб олганга жазо кучайтирмоқда


Тожикистонда рухсатсиз қурилиш учун жарималар сезиларли даражада оширилди, шу жумладан якка тартибдаги уй-жойлар учун ҳам жазо чораларига жиддий ўзгартиришлар киритилган.

Энди, ўзбошимчалик билан, расмийларнинг рухсатисиз, уй қурилиши, шу жумладан тасдиқланмаган қурилиш лойиҳаси учун қонунбузар 6 мингдан 12 минг сомонийгача (530-1000 доллар) жарима тўлаши керак бўлади.

Расмийлар ҳужжатсиз ва режасиз уй-жойлар қурилишининг кўпайишидан хавотирда. Аҳолининг айтишича, улар бир неча ер участкасини олиш учун кўп йиллар кутишган ва арзон уй-жойлар учун тобора қатъий қурилиш қоидаларига риоя қилиш катта муаммо бўлиб қолади.

Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги кодексга рухсатсиз қурилиш учун жазони кучайтириш тўғрисидаги ўзгартиришлар 1 январдан кучга киради.

Энди янги йилдан бошлаб ушбу Кодекснинг 427-моддасига биноан рухсатсиз қурилишда айбдор бўлган шахс 6 мингдан 12 минг сомонийгача жаримага тортилади. Корхона ва ташкилотларнинг мансабдор шахслари 12 дан 24 минг сомонийгача (1-2 минг доллар) жаримага тортилиши мумкин.

Қонунчиликка киритилган ўзгартишларга мувофиқ, сифатсиз бинолар учун жарималар, биноларни қуриш пайтида биноларнинг сейсмик қаршилигини таъминламайдиган мос бўлмаган материаллардан фойдаланиш ва қурилиш қоидаларига риоя қилмаслик ҳам оширилди.

Қурилиш учун жарималар ва уларнинг кўпайиши кўп қаватли қурилишларнинг кескин ўсиши фонида юзага келди, бу эса мавжуд камчиликлар ҳамда қурилишдаги нуқсонлар билан боғлиқ ҳолда фуқароларда ташвиш туғдиради.

Шу билан бирга, расмийлар ерларни ўзбошимчалик билан эгаллаб олиш ҳолатлари кўпайиши ва улар устида ҳар хил турдаги иншоотлар, биринчи навбатда уй-жойлар қурилишидан хавотирида.

Душанбеда яшовчи Исроил Марахимовнинг айтишича, у 10 йил давомида ижарада яшаган ва ҳозирда пойтахт ташқарисидан ер участкаси олган.

«Биз ушбу ер участкасининг орқасидан беш йилдан буён югуриб келмоқдамиз, бу жуда кўп пулни талаб қилди ... Агар биз ҳозирда қурилиш учун рухсатнома ва меъморий лойиҳани кутиб турсак, эҳтимол, умримизнинг охиригача кутамиз деб ўйлайман. Ҳозир икки хонали, ётоқхона ва ошхонаси бўлган бир қаватли уйнинг пойдеворини қўйдик», дейди Марахимов.

Унинг сўзларига кўра, у ўз уйининг лойиҳасини битта вараққа чизган ва чизилган расм асосида қурилиш лойиҳасини тузиши ва унга рухсатнома бериши учун уни туман меъморига олиб борган.

«Меъморнинг айтишича, уй икки қаватли бўлиши керак, пойдевори камида ярим метр бўлиши керак, бошқа талаблар ҳам бўлди. Менинг лойиҳам қабул қилинмади ва ҳокимият томонидан тасдиқланган режа асосида уй-жой қуришимни айтишди. Аммо икки қаватга етарлича кучим йўқ, шунинг учун имкониятдан фойдаланиб, қурилишимни бошладим», деди у.

Марахимов сингари, Тожикистоннинг баъзи қишлоқ аҳолиси маблағ етишмаслиги сабабли ҳукумат томонидан тасдиқланган лойиҳалар бўйича уй қура олмайди. Масалан, меъморчилик талабларига мувофиқ лойдан ёки лой ғиштдан деворлар қуришга йўл қўйилмайди. Бироқ, аҳоли ҳар доим пишган ғишт ёки цемент учун дастгоҳ сотиб олишга қодир эмас ва шунинг учун уларнинг баъзилари уй қуриш учун лойдан фойдаланадилар.

Қурилиш ва архитектура қўмитаси бир қатор оддий ва арзон уй-жой лойиҳаларини ишлаб чиққанликларини, уларни туманларнинг бош меъморларига юборганликларини айтди.

«Аҳоли каталогдаги тасдиқланган (стандарт) лойиҳалардан бирини танлаши мумкин, агар барча қоидаларга риоя қилинса, меъмор қурилишни бошлашга рухсат беради», — дейилади қўмитада.

Расмийларнинг таъкидлашича, расмий рухсатисиз ва тасдиқланган лойиҳасиз қурилишни бошлаш ноқонуний ҳисобланади ва бунинг учун маъмурий жазо мавжуд. Бундан ташқари, расмийларнинг фикрига кўра, бинолар ва уйларни ўзбошимчалик билан қуриш ҳудудларни хаотик ривожланишига ва зилзилалар, тошқинлар ва бошқа табиий офатларга бардошли бўлмаган бинолар қурилишига олиб келиши мумкин.

Сўнгги 20 йил ичида, расмий статистик маълумотларга кўра, Тожикистонда 134 минг гектар ер қишлоқ хўжалиги ерларидан чиқарилиб, аҳолига уй-жой учун берилган. Давлат уйлари ва шифохона қуриш учун яна 10 минг гектар майдон ажратилди.

Тахминан 142 минг квадрат километр майдонга эга бўлган Тожикистонда текислик эгаллаган ерларнинг атиги 7 фоизи бор. Қолган 93 фоиз ҳудуди тоғли ҳудудлардир. Ҳокимият маълумотларига кўра, ҳозирги аҳолини (9 миллион 400 минг киши) ҳисобга олган ҳолда, мамлакатда ҳар бир аҳоли учун 6 сотих ер ажратилган.

XS
SM
MD
LG