Ссылки доступа

Икки ойдан бери «Қумтор» назорат остида эмас


Икки ойдан бери “Қумтор” конидаги ишлар назоратсиз қолмоқда. 17 май куни коннинг атрофидаги вазиятни муҳокама қилишга бағишланган Жўқорғи Кенгеснинг навбатдан ташқари йиғилишида Қумтор компанияси фаолиятини текшириш бўйича давлат комиссиясининг раиси Оқилбек Жапаров бу ҳақда маълум қилди.

«Ўтган жума куни кон ҳолати, ҳаракатланишини кузатиш ва мониторинг қилиш тизимининг тўхтатилиши юз берди, бу ушбу ишларнинг таъсир зонасида ишлайдиган одамларнинг ҳаёти ва соғлиғига бевосита хавф туғдирди. Бугунги кунга келиб, икки ойдан бери Қумторда менежмент деярли йўқ. Ўрта даражадаги мутахассисларимиз конда ишлайди, аммо “Qumtor Gold Company” нинг асосий шахслари кетишган — баъзилари 50 кун олдин, баъзилари сўнгги икки ёки уч ҳафта ичида. Шу сабабли, ушбу рухсатсиз ўчириш бизнинг ҳуқуқни муҳофаза қилиш идораларимиз томонидан кўриб чиқилмоқда, биз [ушбу тизим] ни қайта тиклаймиз», — дея тушунтирди у.

Қумтор Голд компанияси фаолиятини текшириш бўйича давлат комиссияси раиси, Жўқорғи Кенгес депутати Оқилбек Жапаров Қирғизистон Республикасининг олдинги президентлари даврида мамлакатдан қанча олтин экспорт қилинганлиги ҳақида гапирди.

“Акаев даврида 156 тонна, Бакиев даврида — 68,2 тонна, Атамбаев даврида — 132,6 тонна ва Жеэнбеков даврида — 52,9 тонна олиб чиқилган», деди халқ депутати.

Оқилбек Жапаров, шунингдек, Қирғизистон Республикасининг ушбу тўртта собиқ президентининг ҳеч бирида Қумтор масаласини ҳал қилиш учун етарлича сиёсий ирода йўқлигини, аммо уларнинг ҳар бири бўйича соҳа фаолиятини текшириш учун комиссиялар тузилганлигини қўшимча қилди. Унга кўра, фақат собиқ президент Роза Ўтунбаева бундай комиссияни тузмаган. «Аммо Роза Исоқовна Қумторни Вақтинчалик ҳукуматнинг декрети билан миллийлаштириши мумкин эди», деди депутат.

Қирғизистон Қумтор конини ўзлаштиришдан 1,5 миллиард доллар, Centerra Gold Inc конини ишлаб чиқарувчидан 11,5 миллиард доллар олди. Бу ҳақда компания фаолиятини текшириш бўйича давлат комиссияси томонидан тайёрланган фильмда айтилган.

6 май куни Жўқорғи Кенгес Вазирлар Маҳкамасига Қумтор конида ташқи бошқарувни жорий қилишга рухсат берувчи қонун лойиҳасини қабул қилди. 14 май куни Қирғизистон президенти Садир Жапаров қонунни имзолади. 2021 йил май ойидан бошлаб Қумторда ташқи бошқарувни жорий қилиш ва қазиб олинган барча олтинларни Қирғизистонда қолдириш таклиф қилинди.

16 май “Centerra Gold Inc» Қирғизистон ҳукуматининг ноқонуний ҳаракатларини эълон қилди ва ҳакамлик ишларини бошлади.

12 май куни “Қумтор” компанияси фаолиятини текшириш бўйича давлат комиссияси ўз хулосасини эълон қилди ва компаниядан қарийб 460 миллиард сом йиғишни таклиф қилди. Бундан ташқари, 2021 йил майдан бошлаб Қумторда ташқи бошқарувни жорий этиш ва қазиб олинган барча олтинларни Қирғизистонда қолдириш таклиф қилинди.

Қумтор Қирғизистондаги энг йирик олтин кони. У Канаданинг Centerra Gold Inc компанияси томонидан ишлаб чиқилган, Қирғизистоннинг компаниядаги улуши 26 фоизни ташкил қилади.

XS
SM
MD
LG