Ссылки доступа

Апелляция суди фаол Бўкаевнинг Қозоғистон ҳукуматига нисбатан даъвосини қабул қилишни рад этди


1 июнь куни Нур-Султон апелляция суди Атираулик фуқаролик фаоли Макс Бокаевнинг Қозоғистон Президенти Қосим-Жомарт Токаев, Сенат спикери Маулен Ашимбаев ва спикерга қарши даъвосини қабул қилишни рад этишни қондирди.

Судья Рамазонованинг таъкидлашича, апелляция судининг қарори дарҳол кучга киради ва Бўкаев Олий судга шикоят билан мурожаат қилиш ҳуқуқига эга.

Макс Бўкаевнинг сўзларига кўра, 2018 йилги сайлов тўғрисидаги қонунга Мажлис ва Сенат томонидан маъқулланган ва Президент Токаев томонидан имзоланган ўзгартиришлар фуқароларнинг маҳаллий вакиллик органига, маслаҳатга сайланиш ҳуқуқини бузади ва ўзини ўзи кўрсатиш институтини бекор қилади.

- 1995 йилдаги «Сайлов тўғрисида»ги қонунга биноан Маслаҳатга сайланиш мумкин эди. Мен ўтмаган бўлсам ҳам, 2016 йилда ўз номзодимни илгари сурдим. Энди биз бу имкониятдан маҳрум бўлдик. Маслаҳатга сайловларда қатнашиш учун олтита [расмий рўйхатдан ўтган] сиёсий партиялардан бирининг аъзоси бўлиши керак. Масалан, менга бу партияларнинг ҳеч бири ёқмайди. Бир сўз билан айтганда, бизнинг бирон бир сайловда қатнашиш ҳуқуқимиз йўқ, — деди Бўкаев.

Судья Рамазонованинг сўзларига кўра, Бўкаевнинг шикояти асоссиз.

- Президент, Сенат ва Мажлис раислари ҳар бир қонун ҳужжатини мустақил равишда қабул қилмаганлар, қонун жамоавий равишда қабул қилинган. Бундан ташқари, улар томонидан қабул қилинган акт даъвогарнинг шахсий ҳуқуқлари ёки қонуний манфаатларини бузмаган, деди судья.

Аввалроқ, 26 апрель куни Нур-Султон шаҳар Есил туман судининг биринчи инстанция судьяси Ойгул Аяпбергенова президент ва парламент палаталари спикерларининг хатти-ҳаракатларини амалга оширишда айбдор деб топиб, даъвони қабул қилмади. Судьянинг сўзларига кўра, президентнинг вазифаси «давлатнинг ички ва ташқи сиёсатининг асосий йўналишларини аниқлаш ва Қозоғистонни мамлакат ичида ва халқаро муносабатларда намойиш этиш»дир.

- Судья Аяпбергенова ажрим охирида апелляция суди ҳайъатининг [ҳал қилув қароридан] шикоят қилиш ҳуқуқига эга эканлигимни ёзди. Мен бундан [ҳуқуқдан] фойдаландим ва шикоят ёздим», — деди Бўкаев.

Бўкаев биринчи бўлиб март ойи охирида Атирау судига сайлов қонунчилигига киритилган ўзгартиришларни бекор қилишни талаб қилиб даъво аризаси билан мурожаат қилди. 1 апрель куни Атирау суди даъвони бир неча сабабларга кўра қайтарганидан сўнг, фаоллар пойтахт судига мурожаат қилишди, шу жумладан судланувчилар Тўқаёв, Ашимбаев ва Нигматулин Нур-Султонда бўлишган.

Фаоллар Талгат Аян ва Макс Бўкаев 2016 йил апрель ойида Атирауда оммавий митинг ўтказдилар, унда ер кодини сотиш ва чет элликларга узоқ муддатли ижарага беришга рухсат берувчи мунозарали тузатишларга қарши норозилик намойиши бўлиб ўтди. Атирауда бўлиб ўтган митингдан кейин бошқа шаҳарларда ҳам шундай ҳаракатлар бўлиб ўтди ва расмийлар тузатишларнинг кучга киришига мораторий эълон қилишга мажбур бўлдилар. Бўкаев ва Аян ҳибсга олинди. 2016 йил ноябрь ойида фаоллар «нафрат қўзғаш», «қасддан ёлғон маълумот тарқатиш» ва «митинг тартибини бузиш» айбловлари билан ҳар бири беш йиллик қамоқ жазосига ҳукм қилинган. Улар айбловларни сиёсий мотивли деб рад этишди.

2018 йил апрель ойида Аян муддатидан олдин озод қилинди, унинг қолган муддати эркинликни чеклаш билан алмаштирилди ва кейинчалик 2019 йил июлида бекор қилинди. Ҳуқуқ ҳимоячилари томонидан сиёсий маҳбус сифатида тан олинган Бўкаев муддатидан олдин озод қилинишини сўраб мурожаат қилмади. У жазони тўлиқ ўтаган ва шу йилнинг февраль ойи бошида озод қилинган. Бўкаевга нисбатан маъмурий назорат ўрнатилди, унинг ўзи унга қўйилган чекловларни (шу қаторда, жамоат ишларини тақиқлашни, митингларда, баҳсларда қатнашишни ҳам) ноқонуний деб ҳисоблайди.

XS
SM
MD
LG