Ссылки доступа

Журналистлар Россияда ўз касбининг йўқ қилинишини даъво қилишмоқда


Одиночный пикет в поддержку журналистов, признанных "иноагентами", Новосибирск, 16 июля 2021 года

Новосибирскда «чет эл агентлари» деб тан олинган журналистларни қўллаб-қувватлаш учун норозилик намойишлари бўлиб ўтмоқда. Уларнинг иштирокчилари Россияда бу касбнинг йўқ қилинаётгани ҳақида эълон қилишди.

“Такие Дела” нашри журналисти Рита Логинова шаҳарнинг марказий майдонига «Журналистлар душман эмас! ОАВ эркин бўлиши керак» плакати билан чиқди. Бошқа пикетнинг афишасида эса шундай дейилган: “Проэкт” расмийлар билан боғлиқ текширувларни олиб боради — муаллифлар чет эл агентлари деб эълон қилинади ва «Журналистика жиноят эмас!».

15 июль куни Россия Федерацияси Бош прокуратураси Проэкт нашрини «номақбул ташкилот» деб эълон қилди. Россиядан яна 8 нафар журналист Адлия вазирлигининг «хорижий медиа агентлари» рўйхатига киритилган.

Проэкт бош муҳаррири Роман Баданин «хорижий агентлар» деб тан олинди ва нашр журналистлари Пётр Маняхин, Олга Чуракова, Мария Железнова ва Юлия Лукянова ҳам ушбу рўйхтга киритилди. Ушбу рўйхатга “Открйте Медиа»нинг бош муҳаррири Юлия Ярош, унинг ўринбосари Максим Гликин ва «Озодлик» радиоси журналисти Элизавета Маэтная ҳам киритилган.

Адлия вазирлиги, шунингдек, «Ҳуқуқ ва давлат сиёсати институти» ташкилотини «ННТ-хорижий агентлар» реестрига киритди. Ташкилот веб-сайтида институт 1993 йилдан буён фаолият юритиб келаётгани ва ижтимоий аҳамиятга эга бўлган синовлар, илмий-тадқиқот ва нашриёт ишлари билан шуғулланаётганлиги кўрсатилган.

Июнь ойи охирида полиция Лойиҳа бош муҳаррири Роман Баданин ва газетанинг журналистларини Путинга яқин ишбилармон Иля Траберга қарши туҳмат иши бўйича тинтув қилди. Тинтувлар арафасида “Проэкт” ички ишлар вазири Владимир Колоколтсев ва унинг қариндошларининг қимматбаҳо кўчмас мулки тўғрисида тергов ўтказилишини эълон қилди.

Апрель ойи охирида Адлия вазирлиги Медузани чет эл агентлари рўйхатига киритди. Оммавий ахборот воситалари таҳририяти бу билан ўз ишини хавф остига қўйганлиги ва маблағ йиғиш ҳақида эълон қилгани ҳақида хабар берди, чунки реклама берувчилар нашр билан ҳамкорлик қилишдан бош тортдилар.

«Чет эл агенти» деб ҳам тан олинган VTimes ушбу мақомни олганидан бир неча ҳафта ўтгач ёпилди.

2012 йилда Россияда хорижий агентлар тўғрисидаги қонун кучга кирди. Ҳужжатга кўра, ҳар қандай нодавлат нотижорат ташкилот ёки ижтимоий ҳаракат, агар улар чет элдан молиявий ёрдам олсалар ва сиёсий фаолиятни амалга оширсалар, агентлар рўйхатига киритилиши мумкин. Шу билан бирга, бундай фаолиятни белгилайдиган мезонлари қонунда аниқ белгиланмаган.

Россиядаги «чет эл агентлари» тўғрисидаги қонунчилик инсон ҳуқуқлари фаоллари, унга бўйсунувчи ташкилотлар ва бошқа мамлакатлар томонидан танқид қилинмоқда. Россия ҳукуматига «хорижий агент» атамасидан воз кечиш ва НПО учун «сиёсий фаолият» тушунчасини аниқ белгилаш тавсия қилинди.

Чет эл агенти деб тан олинган нашр ёки юридик шахс материалларини тарқатадиган, уларни яратишда қатнашадиган ва чет элдан маблағ оладиган жисмоний шахс «оммавий ахборот воситаси» сифатида ҳам тан олиниши мумкин.

Биринчи марта Россия Федерацияси Адлия вазирлиги 2020 йил декабрь ойи охирида бешта кишини «чет эл агенти функцияларини бажарадиган хорижий оммавий ахборот воситалари» реестрига киритди. Ушбу рўйхатга ҳуқуқ ҳимоячиси Лев Пономарев, фаол Дария Апахончич, «Псков вилояти» нинг бош муҳаррири Денис Камалягин, Озодлик радиоси билан ҳамкорлик қилаётган журналистлар Людмила Савитская ва Сергей Маркеловлар киритилган.

XS
SM
MD
LG