Ссылки доступа

«Аввал биз билан ишланг, кейин янгиларини қабул қилинг.» Қирғизистонда яшовчи афғонлар ўз мақоми масаласини ҳал қилишни талаб қилмоқдалар


Беженцы из Афганистана перед зданием Посольства США в КР. Бишкек, 18 августа 2021 г.

Қирғизистонда яшовчи афғон фуқаролари Бирлашган Миллатлар Ташкилотининг (Бишкек) Бишкек биноси олдида ва Американинг Қирғизистондаги элчихонасида пикет ўтказдилар.

Бу акция иштирокчиларидан бири — Ажмал Жамал 1999 йилда Қирғизистон Республикасига келган. Унинг сўзларига кўра, ўшандан бери у Қирғизистонда қочқин мақомини ололмаган:

- 1999 йилда Афғонистонда ҳозиргидек воқеа содир бўлганида ва Толибон ҳокимиятга келганида, мен Қирғизистонга келдим. Бу ерда мен қочқин сифатида рўйхатдан ўтиш учун миграция хизматига мурожаат қилдим. Биз бу ерда 22 йилдан бери яшаяпмиз, болаларим шу ерда туғилган, биз ўқимаганмиз. Қизим журналист бўлиб ишлайди, иккинчиси шифокор. Ўғиллар спортчи бўлишди. Аммо ҳеч биримизда паспорт йўқ. Ва унинг йўқлиги кўплаб муаммоларни келтириб чиқаради. Чет элда эмас — биз ҳатто мобил телефон учун сим-карта ҳам сотиб ололмаймиз, буни Қирғизистон фуқаролиги бўлганлардан сўрашга тўғри келади.

Митингга келганларга кўра, Қирғизистондаги 400 дан ортиқ афғон фуқаролари қочқин мақомини ололмайдилар. Аввалроқ, Соғлиқни сақлаш ва ижтимоий ривожланиш вазирлиги бугунги кунда 73 афғонистонлик Қирғизистон Республикасида қочқин мақомини олгани, яна 67 кишининг аризаси кўриб чиқилаётгани ҳақида хабар берган эди.

Қирғизистонда истиқомат қилаётган афғон фуқароларининг пикетлари бу мамлакатда радикал Толибон вакиллари ҳокимият тепасига келган даврга тўғри келди, бу эса фуқароларнинг янги оқимини келтириб чиқарди.

Афғонистондаги вазиятнинг кескинлашиши муносабати билан Қирғизистон ҳукумати БМТнинг қочқинлар мақоми тўғрисидаги конвенциясининг иштирокчиси сифатида (1996 йилдан) Афғонистондан 1200 тагача Помир қирғизларини қабул қилишга тайёр эканликларини эълон қилди.

Ва Миллий Хавфсизлик Давлат Қўмитаси (ГКНК) раиси Камчибек Ташиевнинг айтишича, Қирғизистон Афғонистонга 500 талабалик визасини гуманитар ёрдам сифатида беришга тайёр.

Аммо Бишкекдаги митинг иштирокчилари Афғонистондан янги қочқинларни қабул қилишдан олдин уларнинг мамлакатда бўлишини қонунийлаштиришни ёки бошқа мамлакатларга кетиш имкониятини беришни сўрашмоқда.

«Улар республикада бўлишимизни қонунийлаштирсин ёки АҚШ ёки Канада каби Афғонистондан қочқинларни қабул қиладиган мамлакатларга юборсин. Қирғизистон расмийлари 1200 нафаргача Афғонистон фуқаросини қабул қилишга тайёр эканликларини айтишади, лекин биринчи навбатда ҳужжатларни бизга беришсин, чунки биз буни 22 йилдан бери сўраяпмиз. Ва агар биз уларга етарли бўлмасак, улар янги қочқинларни қабул қилсинлар», — дейди Ажмал Жамол.

Пикет иштирокчиларининг сўзларига кўра, Қирғизистон қочқинлик мақомидан воз кечган 150 га яқин афғон фуқаросида БМТдан қочқинлик мандати борлигини тасдиқловчи ҳужжатлар мавжуд.

Мустақиллик йилларида Қирғизистон 20 мингдан ортиқ кишига қочқин мақомини берди. Уларнинг аксарияти этник қирғизлардир. Шу билан бирга, уларнинг 10 мингга яқини кейинчалик Қирғизистон фуқаролигини олди ва 9 мингга яқини тарихий ватанига қайтди. Ва фақат 1500 га яқин қочқин Қирғизистондан учинчи давлатларга кетган.

XS
SM
MD
LG