Ссылки доступа

Тўқаев Конституцияга ўзгартиришлар киритиш бўйича сўнгги референдумни “ислоҳотларни қўллаб-қувватлаш” деб атади


“Конституцияни ўзгартириш бўйича июнь ойида бўлиб ўтган референдум натижалари халқ «бирдамлиги» ва “уларнинг кенг кўламли ислоҳотларни кучли қўллаб-қувватлашини” кўрсатди”, - деди Қозоғистон президенти Қасим-Жўмарт Тўқаев.

Тўқаевнинг Қозоғистон халқини Конституция куни билан табриклаш матни сешанба куни Акорда томонидан эълон қилинди.

Матнда “янги Қозоғистон” ҳақида сўз юритилади — Тўқаев ва унинг жамоаси қонли январь воқеаларидан кейин «адолатли» давлат қуриш йўлини эълон қилди ва ўзгаришлардан мақсад “фуқаролар фаровонлигини ошириш” эканлигини айтди.

Тўқаев ва унинг атрофидагилар сайловлар, тинч йиғилишлар ва партиялар тўғрисидаги қонун ҳужжатларига қатор ўзгартиришлар киритишга чақирди.

5 июнь куни мамлакатда референдум бўлиб ўтди, унда Тўқаев ташаббуси билан ишлаб чиқилган Асосий қонунга 56 та ўзгартириш киритилди. Тузатишлар ҳокимият томонидан президент ҳокимиятини заифлаштирувчи ва парламент ваколатларини кучайтирувчи ислоҳотлар сифатида тақдим этилмоқда. Бироқ, экспертларнинг фикрича, президент парламент, ҳукумат ва судларни назорат қиладиган ҳокимиятдаги кучлар уйғунлиги ўзгаришсиз қолган. Конституциядан биринчи президент Нурсултон Назарбоевга оид барча эслатмалар, хусусан, унинг давлат раҳбари лавозимига кетма-кет икки мартадан ортиқ номзодини қўйиш ҳуқуқи тўғрисидаги банд ҳамда унинг мақоми ва ваколатлари томонидан белгиланиши ҳақидаги қоида олиб ташланди. Назарбоев “мустақил Қозоғистон асосчиси” деб аталган таклифнинг бир қисми ҳам чиқариб ташланди.

Қозоғистонни қарийб 30 йил давомида бошқарган Назарбоев 2019 йилда истеъфога чиққанидан кейин эгаллаб турган нуфузли Хавфсизлик кенгаши раиси лавозимидан январь воқеалари чоғида маҳрум бўлди. Кузатувчиларга кўра, у ўз мавқеини сезиларли даражада йўқотган, унинг қариндошлари юқори лавозимларни тарк этган, баъзилари ўғирлашда гумон қилиниб, ҳибсга олинган.

Бу йил Конституция куни арафасида бир қанча жамоат арбоблари ушбу санани нишонламасликка чақириб, Асосий қонун Назарбоевнинг шахсий ҳокимиятини ўрнатишга ёрдам берган ва фуқаролик эркинликлари таъминланмаган мамлакатда унинг қариндошларини даъво қилинган ҳуқуқбузарликлар учун жавобгарликка тортилишидан ҳимоя қилганини таъкидлаган.

Қозоғистоннинг амалдаги Конституцияси 1995 йилда референдум йўли билан қабул қилинган. У бир неча бор ўзгартирилган.

XS
SM
MD
LG